Milion dolarów. Brzmi ciekawie? Nie dla Grigorijego Perelmana

Jeden z najwybitniejszych współczesnych matematyków, odrzucający sławę i pieniądze, żyjący w odizolowaniu od społeczności naukowej. Z pewnością trochę ekscentryczna i niesamowicie ciekawa postać. To krótki opis Grigorijego Perelmana – człowieka, który rozwiązał jeden z najważniejszych problemów w dziedzinie matematyki.

„Nie jestem zainteresowany pieniędzmi ani sławą. Nie chcę być na widoku jak zwierzęta w zoo. Nie jestem bohaterem matematycznym. Nie mam nawet na swoim koncie wielu sukcesów, właśnie dlatego nie chcę, żeby wszyscy na mnie patrzyli.”. To słowa Grigorija Perelmana, który w 2010 roku odmówił przyjęcia nagrody za rozwiązanie jednego z problemów milenialnych.

Trochę więcej o Griszy

Grisza, bo właśnie tak mówią na Perelmana przyjaciele to rosyjski matematyk z Sankt Petersburga. Przez dużą część swojego życia z uwagi na czasy, w których się wychowywał (urodził się w 1966 roku) był ofiarą antysemityzmu. Jego sytuacji nie poprawiało też żydowskie nazwisko.
Grigorij Perelman pochodzi z rodziny matematyków, więc można powiedzieć, że był na tę naukę ”skazany”. Pasją do niej zaraził go ojciec, który już od najmłodszych lat zachęcał Griszę do rozwiązywania zagadek matematycznych, nauczył go także grać w szachy. Już w dzieciństwie wygrywał konkursy i wykazywał zainteresowanie królową nauk.

Kim jest Grigorij Perelman?

W roku 2000 opublikowano listę siedmiu najważniejszych nierozwiązanych zagadnień matematycznych, nazywanych problemami milenijnymi. Do dziś rozwiązano tylko jeden z nich,a dokonał tego właśnie Grigorij Perelman. Dowiódł on słuszność hipotezy Poinacarégo, która pozostawała nierozwiązana od 1904 roku. Naukowiec nie chciał jednak przyjąć ustanowionej za to nagrody w wysokości miliona dolarów.

Nie jedna odrzucona nagroda, ale aż trzy

Milion dolarów, które matematyk miał otrzymać za rozwiązanie jednego z problemów milenijnych nie jest jedynym wyróżnieniem, którego postanowił nie przyjąć. Były ich aż trzy.

Nagroda Europejskiego Towarzystwa Matematycznego

Pierwszą nagrodą jaką odrzucił Grigorij Perelman była Nagroda Europejskiego Towarzystwa Matematycznego. W 1996 roku odrzucił wyróżnienie przyznawane wybitnym młodym matematykom, którzy nie ukończyli 30 roku życia.

Medal Fieldsa

W 2006 przyznano mu Medal Fieldsa uznawany za odpowiednik Nagrody Nobla w dziedzinie matematyki za pracę nad hipotezą Poinacarégo. Międzynarodowa Unia Matematyczna przyznaje je 2-4 matematykom co 4 lata. Prezes Unii Sir John M. Ball przez 10 godzin próbował przekonać Perelmana, by postanowił przyjąć nagrodę, jednak matematyk był nieugięty. Swoją decyzję uzasadnił słowami: „Nagroda była dla mnie zupełnie nieistotna. Wszyscy zrozumieli, że jeśli dowód jest poprawny, nie jest potrzebne żadne inne uzasadnienie.”. Jego postawa mogłaby wydawać się arogancka, lecz w wywiadzie Ball stwierdził, że Perelman był bardzo serdeczny i bezpośredni. Przyczyn odrzucenia nagrody dopatrywał się w izolacji od społeczności matematycznej i braku chęci reprezentowania jej ze strony Perelmana. Był on pierwszą osobą w historii, która odrzuciła to wyróżnienie.

Nagroda Milenijna

W 2010 roku ogłoszono, że Grigorij Perelman spełnił kryteria do otrzymania pierwszej nagrody milenijnej. Matematyk odmówił przyjęcia miliona dolarów. Decyzję o przyznaniu nagrody uważał za niesprawiedliwą. Sądził, że w rozwiązanie tego problemu duży wkład ma także Richard S. Hamilton, którego badania były fundamentalne dla udowodnienia słuszności hipotezy Poinacarégo. Nie chciał zaakceptować tego, że nie mógł dzielić się z naukowcem, który miał tak duży wkład w jego dowód.

Co dalej? Rozczarowanie postawą społeczności matematycznej

W 2005 Perelman zrezygnował z pracy w Instytucie Steklov. W krótkim czasie jakby zapadł się pod ziemię. W artykule „The New Yorker’a” przywoływane są jego słowa o tym, że jest rozczarowany standardami etycznymi w dziedzinie matematyki: „Nie mogę powiedzieć, że jestem oburzony. Inni robią gorzej. Oczywiście jest wielu matematyków, którzy są mniej lub bardziej szczerzy. Ale prawie wszyscy są konformistami. Są uczciwi, ale tolerują tych, którzy nie są.”.
Jego słowa odnoszą się przede wszystkim do pracy Shing-Tunga Yau oraz Cao Huaidong i Zhu Xiping, którzy wchodzili w skład jednego z trzech zespołów zajmujących się weryfikacją dowodu na słuszność hipotezy Poinacarégo.
Grigorij Perelman do swojego odsunięcia się od społeczności matematycznej odniósł się w następujący sposób: „To nie ludzie, którzy łamią normy etyczne są uważani za kosmitów, ale ludzie tacy jak ja, którzy są odizolowani.”. To prawdopodobnie jego opinia na temat współczesnej społeczności matematycznej i możliwość zdobycia Medalu Fieldsa przyczyniły się do odsunięcia się od matematyki.

Próby przeprowadzenia wywiadu

Grigorij Perelman unika mediów i dziennikarzy, którzy po tym jak świat obiegła informacja o odrzuceniu nagrody próbowali się z nim skontaktować. W 2011 opublikowano rzekomy wywiad z matematykiem. Jak się później okazało prawdopodobnie był on sfałszowany. Autorce książki poświęconej życiu Perelmana Maszy Gessen nie udało się z nim spotkać. Historię Perelemana opisała na podstawie informacji osób, które z nim współpracowały. Gdy w 2012 pisarz Brett Foster nawiązał kontakt telefoniczny z matematykiem w odpowiedzi otrzymał krótkie: „Przeszkadzasz mi. Zbieram grzyby.”.

Na zakończenie

Perelman dzięki swoim osiągnięciom i fascynującemu podejściu do matematyki jest osobą wartą uwagi, zatrzymania się na chwile i zastanowienia się czy sława jest potrzebna? Czy jest ona darem od losu czy może przekleństwem, z którym nasze życie stanie się trudniejsze?

oprac.: Emilia Backhaus

konsultacja: mgr Wioleta Wichrowska

fot.: Zuzanna Krzemkowska

ŹRÓDŁA

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Grigori_Perelman 
http://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Perelman.html
https://frontline.thehindu.com/static/html/fl2317/stories/20060908004712900.htm
https://www.thefamouspeople.com/profiles/grigori-perelman-9528.php
https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Grigorij_Perelman
https://wpolityce.pl/m/swiat/208850-grzegorz-gorny-najwiekszy-geniusz-matematyki-na-swiecie-opuszcza-rosje

REDAKCJA BLOGA

Jakże piękny jest świat, gdy wiele w nim nauki, a jakże piękni są w nim ludzie!

Jesteśmy (nie)typowymi użytkownikami: świata, bloga, szkoły i NAUKI. Pasjonujemy się tym, co wychodzi spod naszego wirtualnego pióra. Idziemy z duchem czasu. Staramy się otwierać dusze i umysły. Chcemy coraz więcej mówić, pisać, krzyczeć, recytować! Bądźcie z nami. Wspierajcie nas. Jesteśmy otwartą księgą i nic, tylko z nami obcować... To będzie podróż do innej rzeczywistości, przez nikogo jeszcze nieodkrytej...

Emilia Backhaus

Emilia Backhaus

Od 2019

Teksty: 1

Marta Sikorska

Marta Sikorska

Od 2019

Teksty: 1

Oliwia Ligocka

Oliwia Ligocka

Od 2019

Teksty: 1

Alicja Żychowska

Alicja Żychowska

Od 2020

Teksty: 1

Zuzanna Menard

Zuzanna Menard

Od 2019

Teksty: 1

Patryk Paprocki

Patryk Paprocki

Od 2020

Teksty: 1

Wiktoria Pieniek

Wiktoria Pieniek

Od 2019

Teksty: 1